Diolch i gefnogaeth rhoddwyr dros y blynyddoedd diwethaf, a gwaith y tîm o wirfoddolwyr ymrwymedig dros y tair blynedd ddiwethaf, rydyn ni’n adeiladu llyfrgell arbenigol ac archif hysbys i gynnal gweledigaeth yr Ardd tuag at gadwraeth, addysg ac ysbrydoliaeth. Fel casgliad arbenigol, mae’n ymdrin â phynciau sy’n cael eu hymchwilio a’u haddysgu yn yr Ardd, ac fe’i defnyddir yn bennaf gan staff, myfyrwyr ac ymchwilwyr ymweliadol.

Os hoffech chi ddefnyddio’r llyfrgell neu’r archif, cysylltwch â ni o flaen llaw. Rydyn ar agor 2 neu 3 diwrnod yr wythnos.

Mae ein hadnoddau yn cynnwys: Llyfrau: mae oddeutu 2,000 o lyfrau yn y prif gasgliad sy’n ymdrin â blodau Cymru a’r byd a monograffau, botaneg, gwarchod bioamrywiaeth, garddwriaeth, a darluniau botanegol, ynghyd â diddordeb arbennig mewn ethnobotaneg a thraddodiadau llysieuol Cymru. Casgliadau arbennig:

  • Casgliad Stanley J Hughes – dros 10,000 o lyfrau ac ailargraffiadau a roddwyd o gasgliad personol y mycolegydd tacsonomeg byd-enwog. Rydyn ni wedi dechrau digido gwaith allweddol y casgliad hwn ar gyfer y Cyberliber sef llyfrgell electronig mycoleg.
  • Llyfrgell Cymdeithas Cen Prydain- dros 300 o lyfrau a 8,500 o ailargraffiadau sydd o dan ofal ein llyfrgellydd anrhydeddus, Ray Woods.

Delweddau: rydyn ni’n datblygu system wybodaeth ganolog ar gyfer delweddau’r Ardd, ac rydyn ni wedi cwblhau digido ei chasgliadau o argraffiadau a sleidiau sy’n ymwneud â datblygiad cynnar yr Ardd. Mae sioeau sleidiau sy’n seiliedig ar y casgliad yn cael eu dangos yn ein porthdy. Archif: rydyn ni wedi casglu dros 2,000 o ddogfennau a delweddau a berthyn i ddatblygiad yr Ardd o ystâd Middleton o’r 18fed ganrif i brosiect y Mileniwm i sefydliad cenedlaethol; ar hyn o bryd, mae 1/3 ohonynt wedi’u mynegeio ar ein cronfa ddata fewnol. Prosiectau cyfredol:

  • Cronfa ddata Koha: mae casgliad y llyfrgell yn cael ei gatalogio, gyda chefnogaeth Llyfrgell Kew, gan ddefnyddio system ffynhonnell agored Koha; fe fydd ar gael ar y wefan yn fuan .
  • Blodau siroedd Cymru: rydyn ni’n mynd ati o ddifri i gasglu cyfeiriadau hen gyhoeddiadau a rhai newydd ar gyfer pob sir yng Nghymru.
  • Botanegwyr Cymru: rydyn ni’n archwilio botanegwyr Cymru sydd wedi sicrhau bod ein cenedl ni ar flaen y gad yn y maes botaneg.
  • Cyn breswylwyr ystâd Middleton: rydyn ni’n casglu dogfennau a ffotograffau, a chrynhoi hanes llafar o atgofion cyn breswylwyr ystâd yr Ardd.

Y tîm: Mae tîm brwdfrydig o wirfoddolwyr wedi trefnu’r cannoedd o lyfrau a chylchgronau a roddwyd gan aelodau a chefnogwyr. Mae ganddynt amrywiol gefndiroedd, ond maen nhw’n unedig yn eu hymdrech i ddarparu gwasanaeth casglu a gwybodaeth o’r radd flaenaf. Mae’r profiad hwn yn rhan o ddysgu gydol oes i lawer wrth iddynt gyflawni prosiectau ymchwil, a cheisio deall yr amryfal bynciau sy’n rhan o waith yr ardd fotaneg yn yr 21ain ganrif.

Os hoffech fwy o wybodaeth neu os oes gennych unrhyw gwestiynau ynglŷn â helpu, cysylltwch â

Margot Greer, Llyfrgellydd Prosiect (gwirfoddolwr) library@gardenofwales.org.uk Randall David, Casgliadau o Ffotograffau ac Archifau (gwirfoddolwr) rdavid@gardenofwales.org.uk Dr Natasha De Vere, Pennaeth Cadwraeth ac Ymchwil ndevere@gardenofwales.org.uk Ar Fedi 3ydd 2010, cyflwynwyd Urdd Canada i Dr Stanley Hughes, un o’n prif roddwyr, am ei gyfraniad at fycoleg. Am fwy o wybodaeth amdano, cliciwch yma.