Gwreiddiau

Credir mai dyluniad Albanaidd sydd gan yr Ardd Ddeufur. Mae’n arwedd anarferol iawn ymhlith gerddi Cymreig a Seisnig, ond mae’n fwy poblogaidd yn Yr Alban. Mae’r muriau allanol o garreg a’r muriau mewnol o fric yn creu gwahanol ficrohinsoddau ac fe gredir bod hyn yn ymestyn y tymhorau tyfu. Yn oes Paxton, gallai dros 3 erw o’r Ardd Ddeufur ddarparu digon o ffrwythau a llysiau ffres ar gyfer teulu o 30 person, a chyflogi 12 o arddwyr llawn amser. Roedd y ddau fur – yr un o friciau a’r un o gerrig – yn gysgod ar gyfer anifeiliaid a’r elfennau cras, ac yn creu microhinsoddau pwysig ble y gallai planhigion tynder dyfu. Roedd hyn yn galluogi garddwyr Paxton i ymestyn y tymor tyfu ac, mewn oes pan yr oedd cludiant cynnych ffres yn araf iawn, yn golygu y gallai Paxton greu argraff ar ei westeion gyda chynhaeaf o fefus cynnar cyn eu tymor, neu eirin gwlanog ffres wedi eu cynaeafu ymhell wedi diwedd y prif dymor. 

O fewn y waliau roedd yna bedwar prif lwybr, pwll trochi canolog i ddarparu d?r defnyddiol ar gyfer y garddwyr, a th? gwydr â tho ar oledd (sy’n adfail erbyn hyn), a ddisgrifiwyd fel ‘T? Eirin Gwlanog’ mewn dogfen werthu o 1824. Roedd yn adeilad amgaeedig lle tyfwyd coed eirin gwlanog a ffrwythau meddal eraill trwy gydol y flwyddyn gan ddefnyddio system wresogi islawr Rhufeinig. Efallai y defnyddiwyd yr ardd slip rhwng y wal o friciau a’r wal o gerrig i dyfu pob math o ffrwythau meddal ac efallai i guddio gwrthrychau salw fel teclynnau garddio a thail.

 

Ei Defnydd Heddiw

Rhennir yr Ardd Ddeufur yn bedwar cwadrant, pob un â’i lwybr arbennig ei hun.

Mae Cwadrant 1, Cwadrant 2 a Chwadrant 3 yn adrodd hanes esblygiad planhigion blodeuol, ac mae wedi’i seilio ar yr ymchwil DNA diweddaraf. O lilïau’r d?r cyntefig yng nghanol yr ardd i’r cyltifarau diweddaraf wrth y waliau allanol, fe allwch chi deithio trwy 140 miliwn o flynyddoedd o hanes botanegol.

Yng Nghwadrant 4, fe welwch chi ardd gegin fodern, yn adlewyrchu’r defnydd gwreiddiol o’r ardal hon. Mae’r cnydau a dyfir yma’n cynnwys mathau anarferol, ac yn aml fe’u gwelwch hwy ar eich plât yn ein bwyty. Yn y gornel hon, fe welwch chi randir y plant ysgol hefyd. Ar hyd y wal sydd agosaf at Y Gwanwyngoed, mae olion y T? Eirin Gwlanog o ddechrau’r 19eg ganrif. Rydyn ni’n gobeithio adfer yr adeilad yn ystod yr ychydig flynyddoedd nesaf.

Fodd bynnag, mae’n bosib eich bod am eistedd a mwynhau’r golygfeydd, fel y bobl yn y ffilm 20 eiliad hon.

Yn ystod yr haf, mae yna sgyrsiau rheolaidd am yr Ardd Ddeufur, gan ddechrau yn y Pwll Trochi canolog. Chwiliwch am y manylion yn y Porthdy neu holwch un o’r garddwyr. 

Yn 2007 fe agoron ni’r T? Trofannol newydd yng Nghwadrant 1.

Yn Medi 2010, dechreuon ni weithio ar lwyfan perfformio newydd yn yr Ardd Ddeufur Allanol.

Default Gallery Type Template

This is the default gallery type template, located in:
/home/linweb29/g/gardenofwales.org.uk-1073330829/user/htdocs/wp-content/plugins/nextgen-gallery/products/photocrati_nextgen/modules/nextgen_gallery_display/templates/index.php.

If you're seeing this, it's because the gallery type you selected has not provided a template of it's own.